STARlette STAR Servicios Lingüísticos, S.L.-ko boletina


Boletin hau erabilgarri dauden hizkuntzetako batez nahi baduzu, egin klik hizkuntzaren gainean mezu bat bidaltzeko: gastelania, katalana, galegoa o euskara.
Boletin hau hartu ez nahi baduzu, bidaliguzu mezu bat hitz klabea emanez: ezabatu.
Editoriala


    Gustora antzematen dizuegu STARlette deritzon geurea den boletina, hiruhilabeteko izango dena. Boletin hau itzultzeko teknologi berriei buruzkoa da, terminologia teknikoa kontuan izanik ere. STARlette bere arloan lehenengoa da Espainiar Estatuko lau hizkuntz ofizialetan idatzia. Gure helburuak interesgarria den informazioa eleaniztun dokumentazio teknikoari buruzkoa (EDT) zabaltzea, gertaera garrantzitsuak eta hizkuntz profesionaleentzat, itzultzaileentzat, terminologoentzat, proiektu zuzendarientzat, agentzia administratzaileebtzat edo itzultzeko saileentzat, idazlari teknikoentzat, irakasleentzat, ikasleentzat eta abarreentzat erabilgarriak diren berriak dira.

      

     Idazkaritzaren batzordea pertsona hauez osatuta dago:      

  • Michael Scholand: itzulpen lagunduta, itzulpenaren munduko ekonomia eta finantzak eta lokalizazioa.
  • Lidia Cámara de la Fuente: konputazio linguistika, terminologia, dokumentazioa.
  • Jesús Sayols Lara: itzultzaile formazio teknikoa, itzulpenaren teoria.
  • Pamela Núñez: hizkuntz ingenieritza eta informatika, Internet-en leku eta berri interesgarriak.

       

Gure argitarapenak, ezaugarri zabalgarria duenak, gure irakurleengandik kontseilu eta kritikak onartzen ditu, argitarapen bakoitzean hobetzen joateko asmoz. Informazio gehiago lortzeko edo boletinarekin erlazionatu dauden proposamenak bidaltzeko, bidali zure mezua starlette@star-group.net-era.


Transit-ek Ordenagailuak lagundutako itzulpen (TAO) merkatua hankaz gora jarri du 2002an

     Transit XV-ak, itzulpen lagundutako sistemaren bere 15-garren urtebetea ospatzen duen bertsioa, aurpegi berri bat dauka, bai bere aurkezpenean zein bere interfazean.
      Transit XV-akTransit etaTermStar osatzen dute, aplikazio bakoitzarentzat funtzio optimizatuak duenak. Transit XV-ak, ordenagailuak lagundutako itzulpen tresna ezinbestekoa, Adobe Indesign fitxategia onartzen du eta dokumentu formato askorekin lan egiten lagatzen duen itzulpen memoria sistema bihurtzen da.
Proiektu zuzendaritzaren arloan, funtzio berriek zuzendariari laguntzen diote izugarrizko azterketak eta kalkuluak egiten, itzulpen proiektu atal guztietan, eta parametro garrantzitsuak biltzen, proiektua


zenbat kostatzen duen lagatzen dutenak. Itzulpenean kalitatezko eta koherentziazko kontrola hobetu egin diren ezaugarri bi dira. Kontzeptu konkordantzia bilaketa funtzioak hitzak berehala aurkitzen ditu arlo desberdinetan, eta honek koherentzia nahiko handiagotzen du.
     Terminologia zuzendariak automatiko funtzioa ere badauka terminologia eraikitzeko, erraz eta azkar hiztegietan hitz sartzen lagatzen duena. Horretaz aparte, TermStar XV-ak terminologiaren kreazio profesionala bideratzen du, arrastatu eta hiztegi desberdinetan funtzioaren bitartez, baita bilaketa funtzioez bitartez datubaseetara eta formatu funtzio aurreratuagoak norabidatuak ere.


Transit XV = 15 urte Transit-earekin

     Sinestezina ematen duen arren, urtebeterako bertsioaren izenak dena azaltzen du: Transit-aren sustraiak 1986-ko urteraino joaten dira. IBM-ko script fitxategien itzulpena optimizatzeko asmoz (SGML-aren arbasoa), STAR-ren informatika gogo zuten itzultzaileek makro konplexuak sortu zituzten. Errutin hauen bitartez, itzulpen unitateak birziklatzen zituzten, beti kontutan hartzen ez bakarrik testuen behar-bezalako itzulpena, baizik eta momentu hartan jadanik babestuta zeuden maketazio labelak. Berau dokumentu-mota definizioak (DTD) zeukan itzulpen memoria lehen tresnaren oinarriak finkatu egin ziren eta aurren berriari oso arrunta den izen bat eman zioten: “Transit”.
     Hurrengo urtetan, oinarrizko kontzeptua apurka-apurka zabaldu eta garatu egin zen; fitxategi formato desberdineko lehen filtroak sortu ziren eta, batez ere, ondorio iratultz bati ailegatu ziren: itzulpen memoriak datu-baseetan biltzea ez zen gauzarik onena,baizik eta fitxategi paralelotan biltzea. Erabaki horrekin, labelekin markaera bezala, argi uzten zen biderik onena zela formatu gardenak erabiltzea eta ez egilearenak. Ezerrek ez du azaltzen kontzeptu honen hobetasuna eta bere etorkizunerako ikuspena OSCAR baino, batzordearen bezala, zeinek gainezko lagundutako itzulpen tresna egileak biltzen dituena. Batzorde honek estandar formatoa sartu du itzulpen memoriak trukatzeko (TMX). 14 urte geroago! Formato arrunt honek lagundutako itzulpen tresna guztientzat Transit-aren idei originalean du oinarria: Itzulpen biltegi bat fitxategi oinarrituta, informazioaren metalinguistiko deskripzioa egiteko munduko estandar labeltzeko sistema bat erabiltzen duena: XML-a. Era berean, produktibitateari buruzko erreflexioek


era bereko funtzioa eduki zuten, elebidun fitxategi bikotearen kontzeptuaren albora jotzeko, zeren eta informazio kopuru handiak datu-basetan zuzentzeko orduan, arazoak izango zirela berrikusten baitzen. Horretaz gain, proiektu zuzendariek askoz argiago zein materiala erabili behar duten kontrolatuko lukete aurre-itzulpena egiteko, datu-baseak nola zuzentzen diren jakin gabe.
      Garapena aurrera joan zen eta 1991-ean prest zegoen: lagundutako itzulpen lehen sistema osoa jaio zen, Transit 1.0. Jadanik DOS bertsio honetan (32 bits-koa), erabiltzaileek testu originalean eta testu finalean sartzeko aukera zeukaten interfaze bakarrean, terminologia zuzentzeko gai ziren, eta baita ere itzultzaile notak sortzeko eta beraietan sartzeko, eta guzti hau aplikazio baten barru, itzulpen proiektu zuzentzeko behar diren funtzio guztiak duena. 1991-tik aurrera, oso azkar ibili zen. 1994-an Transit 2.0 para Windows atera zen, 16 bits-eko bertsioa. Apurka-apurka gero eta prestazio gehiago agertu ziren: sareko konpatibilitatea, erabiltzeko orduan hobekuntza garrantzitsuak, estabilitatea, filtroen kalitatea eta abiadura 2.6 bertsioarekin, zirriborrotsu logika sortu zen eta garapena lortu zuten Transit 2.7 bertsioarekin. Urte askotan, TAO tresnarik onena izan zen.
      Transit 3.0-arekin eta urtebete bertsio berriarekin, hau da, Transit XV, STAR-rek bere filosofiaren oinarriak eraikitzen jarraitu du: datu elebidun prozesuaren munduko estandarrekin konpatibilitatea Unicode, XML, TMX, Martif, ODBC eta TBX bezala eta funtzio guztien integrazioa aplikazio bakarrean, erabiltzailea beti kontuan izanik. 15 urte Transit-earekin: atzerago begirakada bat harrotasunez beteta eta arrakasta berriak aurrematen dituen balantze bat.


Formazio teknikoa

      
    Hizkuntz originala eta hizkuntz metari buruzko ezaugarri linguistiko nahiko izan arren, itzulpen lan on bat egiteko, dokumentazioaren arloari buruzko informazioa eduki behar da.
      Proiektu garrantzitsuegiak itzulpen agentziek edo autonomo itzultzaileek eginak, informatikaz aparte, ingenieritzarekin, (elektrizitatea, elektronika, hidraulika, mekanika, optika, automozioa, makina-erremintak, etabar) lotuak daude. Hori dela eta, STAR Servicios Lingüísticos-en pentsatu dugu gauza on bat izango litzatekeela formazio tekniko kurtsoak ematea itzultzaileentzat, bai enpresaren barruko pertsonalei zein kanpoko langileei (itzultzaile autonomoei), eta baita ere interesaturik dagoen edozeini (itzulpen fakultateko ikasleak, irakasleak, etabar).

     STAR Servicios Lingüísticos-en helburua da itzulpen munduko profesionalak oinarrizko ezaugarriak lortzea arlo tekniko desberdinei buruz eta terminologiko adostasun bat emateak erabiltzen diren hizkuntzen arabera (batez ere, ingelesa eta gaztelania).
      Kurtso hauetako gaiak dira, batez ere, Automozioa itzultzaileentzat eta Ingenieritza itzultzaileentzat. Era berean, STAR Servicios Lingüísticos-ek gai hauei buruzko informazioa CD-ROM-en emango du, partzaileak informazio guztia eduki daitezen nahi dutenean. Kurtsoetan inskribatzeko eta informazio gehiago hartzeko datari eta kurtsoen prezioari buruz, jarri kontaktuan jesus.sayols@star-group.net-erekin.


TRADUMÀTICA aldizkari digitala sortu egin da

    
    Argitarapen hau urtean bitan agertuko den aldizkari bat da eta bakarrik digital formatuan, hiru hizkuntzetan: katalana, gaztelania eta ingelesa. Tradumátikari buruz izango da, zera ulertzen, jakite eta trebetasun bildura informazio eta komunikazio teknologietan erabiltzerakoan (TIC) itzulpen lana azkarrago, efikazia eta fideltasun handiagorekin.
TRADUMÀTICA aldizkaria orain dela lau urte Universitat Autònoma de Barcelona-ko Departament de Traducció i d'Interpretació-k hasi zuen proiektuaren barru dago.
      Taldeak lehenengoa izan zen "Traducción y Nuevas Tecnologías"


formazio kurtsoak hasten, momentu honetan Postgrado en Tradumática bihurtu direnak. Posgrado honetan, enpresen munduak badu ere bere ikas arloa, eta honen bitartez irakasleak gaurregungo laboral munduaren begirada hurbilagoa eduki daiteke, enpresa pribatuarekin kontaktuan jarri aparte.
Proiektuak, Idazkaritza Batzordearen barru, unibertsitate desberdinetako irakasleak dauzka: Universitat de Vic, Universitat Pompeu Fabra, Universitat Politècnica de Catalunya, Universitat Autònoma de Barcelona-rez gain, eta hauetatik ikasle eta ikertzaile askok aritzen dira informatika itzulpenean erabiltzen.

 


STAR Servicios Lingüísticos S.L.